BALLON D’OR 2026... Ni harry Kane, Yamal, Mbappe au Messi?

LONDON, ENGLAND: KUNA mastaa 30 walioingia katika orodha ya mwisho ya wanaowania tuzo ya Ballon d’Or kwa wanaume 2026, lakini ni nani mwenye nafasi kubwa ya kutwaa tuzo hiyo? Hafla ya utoaji wa tuzo itafanyika Jumatatu, ambapo mchezaji mmoja atatangazwa kuwa bora duniani kutokana na kiwango alichoonyesha kati ya Agosti 3, 2025 na Julai 19, 2026.

Orodha hiyo ina washindi watatu wa zamani: Ousmane Dembele (2025), Rodri (2024) na Lionel Messi, aliyetwaa tuzo hiyo mara nane, mwaka 2009, 2010, 2011, 2012, 2015, 2019, 2021 na 2023.

Hata hivyo, baadhi ya wachezaji wana nafasi kubwa zaidi kuliko wengine. Kuelekea hafla hiyo, wachezaji wanne wanaonekana kuongoza kinyang’anyiro hicho. Hapa tunachambua nafasi ya kila mmoja.

HARRY KANE (BAYERN, ENGLAND)

Kuwa kinara wa kuwania tuzo si lazima kumaanishe ushindi. Vinicius Junior alipewa nafasi kubwa ya kutwaa Ballon d’Or  ya 2024, lakini akashindwa na Rodri.

Hata hivyo, kuelekea hafla ya Jumatatu, Harry Kane ndiye anayependekezwa zaidi kushinda tuzo ya mwaka huu. Hilo linaweza kuwashangaza wengi, si kwa sababu ya ubora wake, bali kwa kuwa ushindi wake utakuwa tofauti na mwenendo uliozoeleka.

Tangu mwanzoni mwa miaka ya 1990, katika miaka ya Kombe la Dunia, ni mara mbili tu mchezaji ambaye hakushinda Ligi ya Mabingwa Ulaya au Kombe la Ulaya, wala hakuwa bingwa wa dunia, alitwaa Ballon d’Or. Walikuwa Hristo Stoichkov mwaka 1994 na Messi mwaka 2010. Kane akishinda atakuwa wa tatu kufanya hivyo.

Hata hivyo, alifanya vizuri katika mashindano hayo mawili. Bayern Munich ilifika nusu fainali ya Ligi ya Mabingwa, huku England, ambayo yeye ni nahodha wake, ikifika nusu fainali ya Kombe la Dunia. Kane alikuwa na mchango mkubwa katika mafanikio hayo.

Aliifungia Bayern mabao 14 katika Ligi ya Mabingwa, akizidiwa na Kylian Mbappe pekee aliyefunga 15. Kombe la Dunia alifunga mabao sita, idadi iliyozidiwa na wachezaji wanne tu. Aliisaidia Bayern kutwaa Bundesliga kwa tofauti ya pointi 16 na kushinda DFB-Pokal.

Alifunga mabao 61 katika mechi 51 za mashindano yote, mabao 19 zaidi ya mchezaji mwingine yeyote katika ligi tano kubwa za Ulaya. Mchezaji pekee aliyefunga mengi zaidi katika msimu mmoja akiwa na klabu za ligi hizo ni Messi, aliyefunga 73 mwaka 2011/12.

Mabao 36 ya Kane katika Bundesliga yalimwezesha kutwaa Kiatu cha Dhahabu cha Ulaya kwa mara ya pili. Messi ameshinda tuzo hiyo mara sita na Cristiano Ronaldo mara nne. Kane akitwaa Ballon d’Or, mafanikio hayo yatakuwa ya kihistoria kwa soka la England.

Ha kuna Mwingereza aliyeshinda Ballon d’Or  tangu Michael Owen mwaka 2001. Kabla yake, Waingereza pekee waliotwaa tuzo hiyo walikuwa Kevin Keegan mwaka 1978 na 1979, na Bobby Charlton mwaka 1966.

Uamuzi wa Kane kuondoka Tottenham na kujiunga na Bayern umezaa matunda kwa upande wa mataji. Ballon d’Or itakuwa heshima kubwa ambayo huenda asingepata kama angebaki Tottenham.

LAMINE YAMAL (BARCA, HISPANIA)

Ni nani mwenye nafasi kubwa zaidi ya kumzuia Kane? Inaonekana ni Lamine Yamal. Mara nyingi katika miaka ya Kombe la Dunia, tuzo ya mchezaji bora binafsi huenda kwa mmoja wa wachezaji wa timu iliyotwaa ubingwa.

Yamal alikuwa sehemu ya Hispania iliyoshinda Kombe la Dunia na pia alikuwa na msimu bora wa 2025/26 akiwa Barcelona. Hata hivyo, hakushinda Ligi ya Mabingwa Ulaya.

Kwa baadhi ya wapigakura, kuwa sehemu ya kikosi cha Hispania kilichotwaa Kombe la Dunia kutatosha kumpa kura. Wengine watapima mchango wake binafsi katika mafanikio hayo.

Si rahisi kutoa jibu la moja kwa moja, kwa kuwa mshambuliaji anaweza kuwa muhimu katika upatikanaji wa mabao hata bila kufunga au kutoa asisti nyingi. Hata hivyo, takwimu zinazoonekana mara nyingi huathiri maamuzi.

Kwa kipimo hicho, mchango wa Yamal katika mashambulizi ya Hispania kwenye Kombe la Dunia ulikuwa bao moja katika mechi nane. Alifunga bao la kwanza katika ushindi wa 4-0 dhidi ya Saudi Arabia kwenye mchezo wa pili wa makundi.

Lakini kiwango chake akiwa Barcelona kilikuwa tofauti kabisa. Ingawa alitimiza miaka 19 mwezi Julai, Yamal alikuwa miongoni mwa washambuliaji waliovutia zaidi Ulaya katika msimu wa klabu wa 2025/26.

Alihusika katika mabao 41 ya Barcelona, akifunga 24 na kutoa asisti 17. Hayo ni mafanikio makubwa kwa mchezaji aliyekuwa na miaka 18. Messi hakufikia jumla hiyo ya mabao na asisti kwa mara ya kwanza hadi msimu wa 2008/09, akiwa na miaka 21.

Jumla ya Yamal ilikuwa juu kwa 19 ya mchezaji mwingine yeyote mwenye umri chini ya miaka 20 aliyekuwa akichezea klabu katika ligi tano kubwa za Ulaya msimu huo. Aliyemfuata alikuwa Yan Diomande, aliyehusika katika mabao 22.

Hakuna mchezaji wa La Liga aliyetoa asisti nyingi zaidi ya 17 za Yamal au kutengeneza nafasi nyingi zaidi za kufunga. Yamal alikuwa na nafasi 118 katika mashindano yote na aliongoza wachezaji wa ligi tano kubwa kwa kutengeneza nafasi kupitia mchezo wa wazi, akiwa na 107.

Huenda dunia haikuona ubora wote wa Yamal kwenye Kombe la Dunia, lakini mchango wake katika mafanikio ya Hispania haupaswi kupuuzwa kwa sababu tu hakuhusika moja kwa moja katika mabao mengi.

Alikuwa sehemu ya timu iliyofanikiwa na akaonyesha ubora wa hali ya juu akiwa Barcelona. Huenda asishinde Ballon d’Or  mwaka huu, lakini anaonekana kuwa na mustakabali wa kutwaa tuzo hiyo.

KYLIAN MBAPPE (MADRID, UFARANSA)

Kulikuwa na kipindi katika Kombe la Dunia 2026 ambapo Ufaransa walionekana kuwa na uwezo wa kumfanya Mbappe kuwa chaguo lisilo na mjadala kwa Ballon d’Or . Walionyesha kiwango kizuri nyakati fulani, huku safu yao ya ushambuliaji iliyojaa nyota ikiibua hamasa na kuwasaidia kusonga mbele.

Mbappe alikuwa na mchango mkubwa. Kama Ufaransa wangetwaa ubingwa, angekuwa miongoni mwa waliopewa nafasi kubwa zaidi ya kushinda tuzo hiyo. Hata hivyo, mashambulizi yao ya kasi hayakuweza kuhimili presha na juhudi za Hispania katika nusu fainali. Baadaye, Ufaransa walifungwa mabao 6-4 na England katika mchezo wa kuwania nafasi ya tatu.

Hilo halikutokana na kukosa juhudi kwa Mbappe. Alifunga mabao 10 katika mashindano hayo, mawili zaidi ya mchezaji mwingine yeyote. Akawa mchezaji wa kwanza kutwaa Kiatu cha Dhahabu cha Kombe la Dunia zaidi ya mara moja. Pia alifikisha mabao 22 katika historia ya ushiriki wake kwenye mashindano hayo, na kuwa mfungaji bora wa muda wote. Atakuwa na miaka 31 katika fainali za 2030, hivyo bado ana nafasi ya kuongeza rekodi hiyo.

Mbappe pia alikuwa na msimu mzuri binafsi akiwa Real Madrid mwaka 2025/26. Alimaliza akiwa kinara wa ufungaji La Liga kwa mabao 25 na wa Ligi ya Mabingwa kwa 15. Kwa jumla, alifunga mabao 42 katika mechi 44 za mashindano yote akiwa na Los Blancos.

Miongoni mwa wachezaji wa ligi tano kubwa za Ulaya waliocheza angalau dakika 1,500 katika mashindano yote msimu uliopita, Kane pekee alimzidi Mbappe kwa wastani wa mabao yasiyotokana na penalti kwa kila dakika 90.

Kane alikuwa na wastani wa 0.98, huku Mbappe akiwa na 0.75. Hata hivyo, Mbappe alikuwa bora kwa wastani wa mabao tarajiwa yasiyotokana na penalti, akiwa na 0.68 dhidi ya 0.63 ya Kane. Alikuwa tishio kwa wapinzani na alitumia nafasi kwa ufanisi.

Hata hivyo, Madrid haikuwa na msimu wenye mafanikio kama timu. Kipindi cha Xabi Alonso kama kocha kilikuwa kifupi na hakikuleta mafanikio yaliyotarajiwa, huku Alvaro Arbeloa akishindwa kuiongoza klabu kutwaa mataji makubwa zaidi ya Supercopa.

Hali hiyo huenda ikaathiri nafasi ya Mbappe. Kuiongoza Ufaransa kutwaa Kombe la Dunia kun geweza kufidia ukosefu wa mataji makubwa klabuni, lakini Ufaransa hawakufanikiwa. Huenda Mbappe akasubiri mwaka mwingine kupata nafasi ya kutwaa Ballon d’Or.

LIONEL MESSI (INTER MIAMI, ARGENTINA)

Je, Messi anaweza kuongeza rekodi yake kwa kutwaa Ballon d’Or  kwa mara ya tisa? Hilo haliwezi kusemwa kuwa haliwezekani, lakini ushindi wake huenda ukategemea zaidi hisia na uzito wa historia yake binafsi.

Baada ya kuisaidia Argentina kufika fainali ya Kombe la Dunia kwa mara ya pili mfululizo, Messi alitangaza kustaafu soka la kimataifa mwaka huu. Mafanikio yake akiwa na Argentina yamechangia madai kwamba ndiye mchezaji bora wa muda wote. Kwa hiyo, uamuzi wake wa kustaafu akiwa na miaka 39 ulikuwa tukio kubwa katika soka.

Messi alionyesha kwenye Kombe la Dunia 2026 kwamba bado ni miongoni mwa wachezaji bora duniani.

Alisaidiwa na wenzake, waliofanya kazi kubwa ya kukaba na kukimbia ili kufidia mchango wake mdogo timu ilipokosa mpira. Kocha Lionel Scaloni alipata mfumo uliofanya hali hiyo iwezekane. Mpango huo ulikaribia kuzaa mafanikio tena, kama ilivyokuwa Qatar 2022.

Messi alikuwa mhimili wa Argentina katika mashindano ya Amerika Kaskazini. Alifunga mabao manane, zaidi ya mara mbili ya mchezaji mwenzake yeyote wa Argentina, na kutoa asisti nne. Mbappe pekee ndiye aliyehusika katika mabao mengi zaidi, akiwa na jumla ya mabao na asisti 14.

Messi pia alitengeneza nafasi nyingi zaidi za kufunga kuliko mchezaji mwingine yeyote, akiwa na 25, na kumaliza mashindano akiwa na pasi tarajiwa za mabao 4.15, nyingi kuliko wote.

Kama Mbappe, huenda Messi angekuwa chaguo la uhakika la Ballon d’Or kama angeiongoza Argentina kutwaa Kombe la Dunia. Hata hivyo, Argentina walishindwa katika hatua ya mwisho, wakifungwa 1-0 na Hispania kupitia bao la Ferran Torres katika muda wa nyongeza.

Messi pia alikuwa na kiwango kizuri katika klabu katika kipindi kinachozingatiwa. Alihusika katika mabao 52 katika mechi 30 za MLS akiwa na Inter Miami, akiongoza wafungaji kwa mabao 29 na watoa asisti kwa 23. Alitengeneza nafasi nyingi zaidi za kufunga MLS katika kipindi hicho, akiwa na 97, zikiwemo 78 kupitia mchezo wa wazi.

Hata hivyo, siyo jambo la msingi kusema MLS huenda haina uzito mkubwa katika tathmini ya Ballon d’Or. Kama ligi hiyo ingekuwa na uzito zaidi, huenda wachezaji wake wangeonekana mara nyingi zaidi katika orodha ya wanaowania tuzo.

Messi ameingia kwenye orodha kutokana na mchango wake katika Kombe la Dunia, lakini Argentina hawakutwaa ubingwa. Uchezaji wake na nafasi yake katika historia ya soka vitampa kura nyingi. Lakini je, zitatosha kumwezesha kuwazidi Kane, Yamal na Mbappe? Inaonekana hilo litakuwa gumu.