VAR inang'ata na kupuliza Kombe la Dunia 2026

DALLAS, MAREKANI: Mfumo wa matumizi video za usaidizi kwa waamuzi 'Video Assistant Referee' (VAR) umeendelea kuzua mijadala kila uchwao.

Matukio ya karibu zaidi katika Kombe la Dunia ni uamuzi wa Ubelgiji kupewa penalti yenye utata, iliyotolewa baada ya mwamuzi kupitia VAR kufuatia faulo ya Lamine Camara dhidi ya Tielemans. Nahodha huyo aliifunga penalti hiyo katika dakika ya 125.

"Kwa kweli siamimi kama hiyo ilikuwa penalti," alisema beki wa zamani wa England, Gary Neville kupitia ITV.

Roy Keane aliongeza: "Penalti hiyo ilikuwa ya utata. Mwamuzi alichukua muda mrefu mno kutazama skrini. Unataka kuona mwamuzi akiwa na uhakika katika uamuzi wake, lakini alionekana kusita kwa muda mrefu."

Kwa Senegal, tukio hilo huenda lilirudisha kumbukumbu za yaliyotokea Rabat kwenye fainali ya AFCON mwezi Januari.

Katika mchezo huo, Morocco walipewa penalti katika dakika za majeruhi baada ya VAR kubaini faulo ya El Hadji Malick Diouf dhidi ya Brahim Diaz.

Wakati hayo yakitokea kwa Senegal, upande wa pili DR Congo walikwepa jinamizi hilo baada ya VAR kukata penalti ya Harry Kane akionekana hakuguswa na kipa.

Katika Kombe la Dunia la FIFA uamuzi wa VAR yanachunguzwa kwa karibu zaidi kuliko wakati mwingine wowote.

Katika mashindano haya, matukio makubwa yenye utata yanachambuliwa ili kueleza:Jinsi mchakato wa VAR unavyofanya kazi kulingana na kanuni rasmi za FIFA.

Ikiwa mwamuzi alifuata ipasavyo taratibu za VAR.

Kama uamuzi uliotolewa unaendana na Sheria za Mchezo.

Sababu zilizomfanya mwamuzi kubadili au kubaki na uamuzi wake wa awali.

Kwa kifupi, uchambuzi huu unalenga kuwasaidia mashabiki kuelewa kwa uwazi namna uamuzi wa VAR yanavyofikiwa na kama yalikuwa sahihi au la kulingana na sheria rasmi za soka.

Afrika Kusini vs Canada

Waamuzi:

Mwamuzi wa kati: Joao Pedro Silva Pinheiro

VAR: Carlos del Cerro Grande

Dakika: 45+1

Tukio: Penati inayowezekana kwa Canada.

Kilichotokea: Dakika za nyongeza za kipindi cha kwanza, Richie Laryea aliingia kwa kasi ndani ya eneo la hatari kupitia upande wa kushoto, kabla ya kuonekana kuchezewa faulo na beki wa Afrika Kusini, Khuliso Mudau.

Uamuzi: Kwa maoni yangu, Canada walipaswa kupewa penalti. Hata hivyo, mwamuzi alipuuza madai hayo, na baada ya ukaguzi wa VAR hakukuwa na maelekezo ya kufanya On-Field Review (OFR), hivyo uamuzi wa awali uliendelea.

Mudau alimkabili Laryea kutoka nyuma, akigusa kwanza mguu wa kushoto uliokuwa nyuma wa beki huyo wa Canada, kisha miguu ya wachezaji wote wawili ikanasana walipoanguka chini.

Huu ulikuwa mkwaju usio makini kutoka kwa Mudau, na hata kama kulikuwa na mguso mdogo sana wa mpira, kwa maoni yangu hilo halikuwa na uzito wa kubadilisha uamuzi kutokana na namna alivyomchezea mpinzani. Kwa msingi huo, Canada walistahili kupewa penalti.

Colombia v Ureno

Mwamuzi: Alireza Faghani

VAR: Jerome Brisard

Dakika: 90

Tukio: Bao lilikataliwa kwa kuotea.

Kilichotokea: Colombia walidhani wamepata bao la ushindi katika dakika za mwisho ambalo lingewafanya wamalize kileleni mwa Kundi K, baada ya beki Davinson Sanchez kufunga kwa kichwa. Hata hivyo, mwamuzi msaidizi aliinua bendera kuashiria kuwa kulikuwa na offside, na bao hilo likakataliwa.

Uamuzi: Uamuzi huo ulikuwa sahihi.

Ingawa Sanchez ndiye aliyefunga, alikuwa katika nafasi halali. Tatizo lilikuwa kwa mchezaji mwenzake aliyekuwa ameotea, ambaye aliathiri uwezo wa kipa kuona mpira na hivyo kuingilia mchezo.

Kwa mujibu wa Sheria za Mpira wa Miguu za IFAB, mchezaji aliyeotea anahesabiwa kuwa ametenda kosa la offside ikiwa:Anazuia au kuathiri uwezo wa mpinzani kucheza mpira, au

anazuia wazi uwezo wa kipa kuona mpira.

Baada ya VAR kukagua tukio hilo, ilithibitisha kuwa mchezaji huyo aliyekuwa ameotea alimzuia kipa kuona mpira ulipoelekezwa langoni. Kwa hiyo, bao la Sánchez lilifutwa kwa sababu ya offside ya kuingilia uwezo wa kipa, na uamuzi wa mwamuzi ulikuwa sahihi.

Mapitio ya VAR:

Bila kujali uamuzi wa awali wa mwamuzi msaidizi, kila bao hukaguliwa na VAR katika mazingira kama haya. Huu ulikuwa ukaguzi wa ukweli, ambapo teknolojia ya semi-automated offside ilifanya uchambuzi na kuthibitisha kuwa mchezaji alikuwa ameotea.

Picha ya kidijitali ilionyesha kuwa sehemu ya mbele ya kiatu cha kulia cha Davinson Sanchez ilikuwa imevuka mstari wa kuotea kwa tofauti ndogo sana.

Uamuzi:

Ni rahisi kuelewa kwa nini mashabiki wengi wa soka hukasirishwa na maamuzi ya kuotea yanayotegemea tofauti ndogo sana, maarufu kama "toenail offside". Hata hivyo, hadi sheria ya kuotea itakapobadilishwa, maamuzi ya aina hii yataendelea kuzua mjadala.

Tofauti na Ligi Kuu ya England, ambayo hutumia mistari minene yenye uvumilivu wa sentimita 5 ili kubaini kuotea, FIFA hutumia teknolojia ya kuotea bila eneo la uvumilivu (tolerance zone). Hivyo, maamuzi ya karibu sana kama hili yataendelea kutokea.

Kwa mtazamo wa wengi, ni vigumu kupata shabiki wa kweli wa soka ambaye angekubali kuwa bao hili lilipaswa kufutwa. Lakini kwa mujibu wa sheria za sasa za kuotea, uamuzi huo ulikuwa sahihi na utaendelea kuwa hivyo hadi sheria itakapofanyiwa marekebisho.

Congo DR vs Uzbekistan

Mwamuzi: Felix Zwayer

VAR: Bastian Dankert

Dakika: 18

Tukio: VAR ilibatilisha bao kutokana na faulo katika mwanzo wa shambulizi.

Mapitio ya VAR: Tukio hili lilikaguliwa na VAR kwa sababu kila bao hukaguliwa kiotomatiki. Baada ya ukaguzi, mwamuzi wa VAR alimshauri mwamuzi wa uwanjani, Felix Zwayer, kwenda kwenye skrini ya pembeni  kuangalia tukio hilo mwenyewe.

Baada ya kutazama marudio ya video, Zwayer aliamua kwamba Nathanael Mbuku alimgonga Sherzod Nasrullaev usoni kwa mkono wake alipokuwa akijinasua kabla ya kuendelea na shambulizi lililozaa bao. Kwa kuwa kosa hilo lilitokea katika mnyororo wa mchezo uliopelekea kufungwa kwa bao, mwamuzi alibatilisha bao hilo na kutoa mpira wa adhabu kwa Uzbekistan.

Uamuzi: Huu ulikuwa mmoja wa uamuzi yenye utata mkubwa katika Kombe la Dunia. Wapo waliodai kuwa Mbuku alikuwa akijilinda tu kwa kutumia mkono wake na hakukuwa na nia ya kumchezea vibaya mpinzani, hivyo waliona kufuta bao kulikuwa kwa ukali kupita kiasi.

Hata hivyo, kwa mujibu wa sheria za mchezo na itifaki ya VAR, ikiwa mwamuzi ataona kuwa kulikuwa na faulo katika hatua ya kujenga shambulizi lililosababisha bao, ana mamlaka ya kulibatilisha. Ndiyo sababu bao la DR Congo halikukubaliwa, ingawa uamuzi huo uliibua mjadala mkubwa miongoni mwa wachambuzi, wachezaji na mashabiki wa soka.

Mapitio ya VAR: Kwa tukio la bao la DR Congo dhidi ya Uzbekistan, VAR iliamini kuwa mguso wa mkono wa Nathanael Mbuku kwenye uso wa Sherzod Nasrullaev ulikuwa unatosha kuhesabiwa kama faulo.

Mbali na kuthibitisha kama kulikuwa na mguso wa faulo, VAR ilipaswa pia kuamua mambo mawili muhimu:

Je, mwamuzi wa uwanjani alikosea wazi au alilikosa kabisa tukio hilo?

Je, faulo hiyo ilikuwa na athari ya moja kwa moja katika kufungwa kwa bao?

Baada ya kupitia picha za marudio, VAR iliamua kuwa vigezo hivyo vilitimizwa na ikamshauri mwamuzi afanye On-Field Review (OFR). Baada ya kutazama tukio kwenye skrini, mwamuzi alikubaliana na VAR na kulifuta bao.

Uamuzi: Kwa maoni ya mchambuzi, huu ulikuwa uingiliaji mbaya wa VAR, na bao lilipaswa kuruhusiwa.

Ni kweli Mbuku alimgusa mpinzani wake usoni kwa mkono, lakini ilikuwa ni tafsiri ya mwamuzi kuamua kama huo ulikuwa faulo. Zaidi ya hayo, mguso huo haukuwa na athari ya moja kwa moja katika namna bao lilivyopatikana, kwani Mbuku tayari alikuwa amemwacha beki nyuma na beki huyo hakuwa tena na nafasi halisi ya kuzuia shambulizi.

Hivyo, VAR haikupaswa kuingilia tukio hilo na bao lilipaswa kubaki halali. Hata hivyo, baada ya mwamuzi kuitwa kwenye skrini na kuonyeshwa picha za karibu, ilikuwa vigumu kwake kubaki na uamuzi wake wa awali wa kulikubali bao.

Misri v Iran

Mwamuzi: Szymon Marciniak

VAR: Tomasz Kwiatkowski

Dakika: 90+3

Tukio: VAR ilibatilisha bao la Iran kutokana na kuotea (offside).

Kilichotokea:

Iran walidhani wamepata bao la ushindi katika dakika za majeruhi ambalo lingewafanya wamalize nafasi ya pili kwenye kundi. Shoja Khalilzadeh alifunga, lakini baada ya ukaguzi wa VAR, bao hilo lilibatilishwa kwa madai ya kuotea, jambo lililowashangaza wengi kwa kuwa kulionekana kuwa na beki wa Misri aliyekuwa karibu zaidi na mstari wa goli kuliko mshambuliaji wa Iran.

Ukaguzi wa VAR

Kwa VAR, huu ulikuwa ukaguzi wa moja kwa moja wa sheria ya kuotea. Michoro ya teknolojia ya nusu-otomatiki ilionyesha wazi kuwa mguu wa Khalilzadeh ulikuwa umevuka mstari wa kuotea wakati mpira ulipopigwa.

Huenda ikaonekana kuwa kulikuwa na beki mmoja wa Misri aliyekuwa karibu zaidi na goli kuliko mshambuliaji wa Iran, lakini sheria ya kuotea inahitaji angalau walinzi wawili wawe kati ya mshambuliaji na mstari wa goli wakati mpira unapopigwa.

Kwa kawaida walinzi hao wawili huwa ni:Kipa, na Beki mmoja.

Hata hivyo, si lazima iwe hivyo kila wakati. Ikiwa kipa ametoka mbali na goli lake, kama ilivyotokea katika mechi hii, anaweza asiwe mmoja wa walinzi wawili wanaohesabiwa.

Katika tukio hili, kipa wa Misri alikuwa ametoka mbele sana, hivyo ilibaki beki mmoja tu kati ya Khalilzadeh na mstari wa goli. Hiyo ilimaanisha mshambuliaji alikuwa ameotea.

Uamuzi

Huu ulikuwa uamuzi sahihi wa VAR.

Kwa mujibu wa Sheria ya Kuotea ya IFAB, lazima kuwe na walinzi wawili kati ya mshambuliaji na mstari wa goli wakati mpira unapigwa. Kwa kuwa kipa alikuwa ametoka mbali na goli, alihesabika kuwa hayupo katika nafasi hiyo ya kutengeneza mstari wa kuotea, hivyo beki mmoja aliyebaki hakutosha kumfanya Khalilzadeh awe ndani ya mchezo.

Kwa hiyo, licha ya kuonekana kana kwamba kulikuwa na beki aliyekuwa nyuma yake, bao lilipaswa kubatilishwa kwa sababu ya kuotea, na VAR ilifanya uamuzi sahihi.

Juni 25

Ecuador v Ujerumani

Mwamuzi: Tori Penso

VAR: Joe Dickerson

Dakika: 3

Tukio: Uwezekano wa faulo katika mwanzo wa shambulio lililozaa bao la kwanza la Leroy Sané kwa Ujerumani.

Kilichotokea:

Kiungo wa Ujerumani, Aleksander Pavlovic, aliucheza mpira kwa kuinua mguu juu, huku akionekana kumpiga kichwani kiungo wa Ecuador, Pedro Vite. Pavlovic aliendelea kuumiliki mpira na, baada ya pasi mbili tu, Leroy Sane alifunga bao lililoipa Ujerumani uongozi wa 1-0 ndani ya dakika tatu za kwanza.

Uamuzi wa VAR

Mwamuzi Tori Penso aliliruhusu bao kusimama uwanjani. VAR ililikagua tukio hilo na kuthibitisha kuwa hakukuwa na kosa, hivyo bao likaendelea kuhesabiwa.

Tathmini

Jukumu la VAR ni kuthibitisha uamuzi wa mwamuzi wa uwanjani isipokuwa pale ambapo kuna ushahidi wa wazi unaoonyesha kuwa amefanya kosa kubwa.

Baada ya kupitia marudio ya video, VAR iliamua kuwa mguso wa Pavlovic haukufikia kiwango cha kuhesabiwa kama faulo, hivyo ikaidhinisha bao.

Hata hivyo, huu ulikuwa uamuzi mbaya kutoka kwa mwamuzi pamoja na VAR.

Tukio hili lilikuwa mfano wazi wa uchezaji hatari. Mguu wa Pavlovic ulikuwa juu sana na ulimgusa kichwani Pedro Vite. Mwamuzi alipaswa kutambua hatari hiyo mara moja, na baada ya VAR kupitia marudio, ilipaswa kupendekeza ukaguzi wa video wa mwamuzi.

Ingawa FIFA imeweka kiwango cha juu cha VAR kuingilia maamuzi, tukio hili lilipaswa kuwa miongoni mwa yale yanayostahili kuingiliwa.

Hitimisho

Kwa maoni ya mchambuzi wa waamuzi:

Bao la Ujerumani halikupaswa kusimama.

Pavlovic alifanya mchezo wa hatari kwa kuinua mguu na kumpiga mpinzani kichwani.

Mwamuzi alipaswa kuadhibu kosa hilo kabla ya shambulio kuendelea.

VAR ilikosea kwa kutomshauri mwamuzi afanye ukaguzi wa video uwanjani.

Kwa hiyo, bao la Leroy Sane lilipaswa kubatilishwa kutokana na faulo iliyotokea katika mwanzo wa shambulio.

England v Ghana

Mwamuzi: Said Martinez

VAR: Armando Villarreal

Dakika ya 67

Tukio: Uwezekano wa Jordan Pickford kupewa kadi nyekundu kwa kunyima nafasi ya wazi ya kufunga (DOGSO).

Kilichotokea:

Mshambuliaji wa Ghana, Prince Adu, alipenya kuelekea golini akiwa peke yake kabla ya kugongana na kipa wa England, Jordan Pickford. Mwamuzi aliamua kuwa Adu ndiye aliyefanya faulo na kuipa England mpira wa adhabu.

Ukaguzi wa VAR

VAR ilikagua tukio hilo na kuamua kuwa uamuzi wa mwamuzi haukuwa kosa la wazi na dhahiri, hivyo hakukuwa na sababu ya kumtuma mwamuzi kwenye skrini kufanya ukaguzi wa video.

Tathmini

Kutokana na Adu kushindwa kuugusa mpira kwa mara ya mwisho kabla ya kugongana na Pickford, uamuzi wa kutoa mpira wa adhabu kwa England ulikuwa wa kueleweka na salama zaidi kwa mwamuzi.

Kama Adu angefanikiwa kuugusa mpira kabla ya kugongana na Pickford, basi Pickford angekuwa amemzuia mchezaji aliyekuwa na nafasi ya wazi ya kufunga na angepaswa kupewa kadi nyekundu kwa DOGSO.

Hata hivyo, Pickford anaweza kujiona mwenye bahati, kwani tukio hilo lilikuwa karibu sana kubadilika na kuwa adhabu kubwa kwake.

Dakika ya 79

Tukio: Uwezekano wa Ghana kupewa penalti.

Kilichotokea:

Prince Adu aliingia tena kwenye nafasi nzuri ya kufunga, lakini alionekana kuangushwa ndani ya eneo la penalti na beki wa England, Ezri Konsa.

Ukaguzi wa VAR

VAR ilikagua tukio hilo lakini haikuingilia kati, kwa kuwa haikuona kuwa mwamuzi alikuwa amefanya kosa la wazi ambalo lingehalalisha ukaguzi wa video.

Tathmini

Kwa maoni ya mchambuzi wa waamuzi, Konsa alifanya makosa kwa kuingia kwenye changamoto hiyo kwa uzembe, na ana bahati kwamba mwamuzi hakuitafsiri kama faulo.

Unapoingia kwa kuruka kwenye mpambano kama alivyofanya Konsa, ni lazima uguse mpira kwanza. Vinginevyo, kuna hatari kubwa ya kusababisha penalti.

Hata hivyo, kutokana na jinsi tukio lilivyokuwa wachezaji wote wawili wakikimbia mwelekeo mmoja na kuanguka pamoja badala ya kuwa na kitendo cha wazi cha kukwazwa—VAR iliona kuwa hakukuwa na kosa la wazi kiasi cha kubadili uamuzi wa mwamuzi.

Hitimisho

Kwa mujibu wa uchambuzi:

Dakika ya 67: England walinusurika kwa sababu Adu hakugusa mpira kabla ya kugongana na Pickford. Kama angeugusa, Pickford angepewa kadi nyekundu kwa DOGSO.

Dakika ya 79: Kulikuwa na hoja ya kupewa Ghana penalti, na mchambuzi anaamini faulo ilifanyika. Hata hivyo, tukio halikufikia kiwango cha VAR kuingilia kutokana na mwongozo wa FIFA wa kuingilia tu pale kunapokuwa na kosa la wazi.

Kwa ujumla, England walikuwa na bahati kubwa katika matukio yote mawili.

Argentina v Austria

Mwamuzi: Amin Mohamed Omar

VAR: Khamis Al Marri

Dakika: 38

Tukio: Bao la Argentina na uwezekano wa faulo katika mwanzo wa shambulio.

Kilichotokea

Wakati Lionel Messi akisherehekea bao lake la kihistoria katika Kombe la Dunia, wachezaji wa Austria walilalamika kuwa Alexis Mac Allister alimfanyia faulo Xaver Schlager katika mwanzo wa shambulio lililosababisha bao hilo.

Hata hivyo, mwamuzi alikubali bao hilo.

Uamuzi wa VAR

VAR ilikagua hatua zote za shambulio kabla ya bao kufungwa na kuthibitisha kuwa uamuzi wa mwamuzi ulikuwa sahihi, hivyo bao likaendelea kuhesabiwa.

Ukaguzi wa VAR

VAR ilichunguza kama kulikuwa na faulo ya Mac Allister dhidi ya Schlager kabla ya bao.

Baada ya kupitia marudio ya video, VAR iliamua kuwa mgongano kati ya wachezaji hao haukuwa kosa la wazi ambalo lingehalalisha kuingilia kati.

Kwa hiyo, tukio hilo halikufikia kiwango kinachohitajika ili mwamuzi aitwe kufanya On-Field Review (OFR).

Tathmini

Kwa mujibu wa mchambuzi wa waamuzi, VAR ilifanya uamuzi sahihi kwa kutoingilia kati.

Sababu ni kwamba:

Ilikuwa ni hali inayoweza kutafsiriwa kwa njia tofauti ikiwa ilikuwa faulo au la.

Wakati mgongano unatokea, Schlager hakuwa amesimama imara, bali alikuwa tayari yuko kwenye mwendo.

Kasi na mwelekeo wa Schlager pia vilichangia mgongano huo, hivyo si sahihi kumlaumu Mac Allister pekee.

Katika Kombe hili la Dunia, kiwango cha VAR kuingilia maamuzi kimewekwa juu sana. Mara mwamuzi anaporuhusu mchezo kuendelea, VAR huingilia tu ikiwa kuna ushahidi wa wazi kwamba mwamuzi amekosea.

Katika tukio hili, hakukuwa na ushahidi wa wazi wa kosa.

Hitimisho

VAR ilifanya uamuzi sahihi kwa kuliacha bao la Argentina lisimame.

Mgongano kati ya Mac Allister na Schlager haukuwa faulo ya wazi.

Kwa kuwa hakukuwa na kosa dhahiri la mwamuzi, hapakuwa na sababu ya kuitisha ukaguzi wa video uwanjani.

Hivyo, bao la Lionel Messi lilihesabiwa kihalali.

Iran v Ubelgiji

Mwamuzi: Dario Herrera

VAR: Hernan Mastrangelo

Dakika ya 25

Tukio: Bao la Iran lilibatilishwa kwa kuotea baada ya ukaguzi wa VAR.

Kilichotokea

Iran walidhani wamepata bao la kwanza kupitia Mehdi Taremi, aliyefunga baada ya mpira wa adhabu uliochezwa kwa ustadi mkubwa, ukikumbusha bao maarufu la Wout Weghorst dhidi ya Argentina kwenye Kombe la Dunia 2022.

Hata hivyo, baada ya ukaguzi wa VAR, bao hilo lilibatilishwa kwa sababu ya kuotea.

Ukaguzi wa VAR

Baada ya ukaguzi uliodumu kwa muda mrefu, VAR iligundua kuwa Taremi alikuwa ameotea kwa tofauti ndogo sana wakati mpira wa adhabu ulipopigwa.

Kwa kuwa alikuwa ameugeukia mgongo mlango wa goli, sehemu ya mwili iliyomfanya aotee ilikuwa sehemu ya nyuma ya mwili wake iliyokuwa mbele kidogo ya mstari wa mwisho wa beki.

Tathmini

VAR ilifanya uamuzi sahihi wa kubatilisha bao hilo.

Hata hivyo, muda mrefu uliotumika kufanya ukaguzi ulizua mjadala, hasa kwa kuwa teknolojia ya kisasa ilikuwepo.

Licha ya teknolojia, tukio hili lilikuwa gumu kutokana na idadi kubwa ya wachezaji waliokuwa eneo hilo, hivyo VAR ilihitaji kufanya pia ukaguzi wa mwongozo (manual check) kabla ya kuthibitisha uamuzi.

Kwa hiyo, ingawa ukaguzi ulichelewa, uamuzi wa mwisho ulikuwa sahihi.

Dakika ya 66

Tukio: Kadi nyekundu kwa beki wa Ubelgiji Nathan Ngoy kwa kunyima nafasi ya wazi ya kufunga (DOGSO).

Kilichotokea

Ngoy alipokea pasi iliyokuwa inaonekana ya kawaida kutoka kwa mwenzake, lakini akashindwa kuumudu mpira.

Mehdi Taremi akaonekana kuwa kwenye nafasi nzuri ya kuelekea golini, ndipo Ngoy akamvuta na kumuangusha.

Mwamuzi alimpa Ngoy kadi nyekundu kwa kunyima nafasi ya wazi ya kufunga (DOGSO).

Ukaguzi wa VAR

VAR ilikagua tukio hilo na kuthibitisha kuwa mwamuzi alikuwa sahihi.

Kwa kuwa masharti yote ya DOGSO yalitimia, hakukuwa na sababu ya kubadili uamuzi.

Tathmini

Huu ulikuwa uamuzi sahihi wa mwamuzi na VAR.

Mara beki anaposhindwa kuudhibiti mpira katika eneo hatari, waamuzi huanza kutathmini uwezekano wa tukio la DOGSO.

Katika kufanya uamuzi huo huzingatiwa mambo kadhaa, ikiwa ni pamoja na: Mwelekeo wa mshambuliaji kuelekea golini.

Uwezekano wa kuudhibiti mpira.

Kama kulikuwa na mabeki wengine walioweza kuzuia shambulio.

Nafasi ya kipa wakati tukio linatokea.

Hoja pekee ambayo ingeweza kujadiliwa ilikuwa umbali wa Taremi kutoka golini.

Hata hivyo:

Alikuwa anaelekea moja kwa moja golini.

Alikuwa na nafasi nzuri ya kuudhibiti mpira.

Hakukuwa na beki mwingine wa kumzuia.

Kipa alikuwa ametoka mbali na eneo lake.

Hivyo, tukio hilo lilikidhi kikamilifu vigezo vya DOGSO, na kadi nyekundu kwa Nathan Ngoy ilikuwa sahihi.

Hitimisho

Dakika ya 25: VAR ilifanya uamuzi sahihi wa kubatilisha bao la Iran kwa kuotea, licha ya ukaguzi kuchukua muda mrefu.

Dakika ya 66: Nathan Ngoy alistahili kadi nyekundu kwa kumzuia Mehdi Taremi aliyekuwa na nafasi ya wazi ya kufunga, na VAR ilithibitisha kwa usahihi uamuzi huo.

Marekani v Australia

Mwamuzi: Felix Zwayer

VAR: Bastian Dankert

Dakika: 43

Tukio: Bao la Alex Freeman linaruhusiwa baada ya mapitio ya VAR kufuatia uamuzi wa awali wa kuotea.

Kilichotokea:

Sergino Dest wa Marekani alipiga shuti kutoka nje ya eneo la penalti, lakini mpira ukagonga beki na kupaa juu. Uliposhuka, Alex Freeman na Folarin Balogun walikimbilia mpira huo, huku Freeman akiwahi na kuupiga kwa kichwa na kufunga.

Hata hivyo, mwamuzi msaidizi aliinua bendera akidai Freeman alikuwa ameotea.

Mapitio ya VAR

Marudio ya video yalionyesha kuwa Freeman alikuwa hajaotea wakati Dest alipiga shuti. Kutokana na hilo, VAR ilimshauri mwamuzi kubadili uamuzi wake na kuruhusu bao hilo.

Uamuzi

Huu ulikuwa uamuzi sahihi wa VAR kubatilisha uamuzi wa awali wa kuotea.

Kwa kweli, haikuwa hali ngumu kuitafsiri hata kwa macho ya kawaida, ndiyo maana ilishangaza kuona mwamuzi msaidizi akiinua bendera.

Kuhusu Folarin Balogun, benchi la Australia lilidai kuwa alimzuia kipa Patrick Beach. Lakini hilo halikuwa sahihi.

Kwa mujibu wa Sheria za Mchezo, mshambuliaji anaweza kuhesabiwa kuwa amemzuia kipa kwa njia mbili kuu:

Kumzuia kipa kuona mpira.

Kumzuia au kuathiri uwezo wa kipa kucheza au kufikia mpira kwa kufanya harakati zinazomzuia au kumvuruga.

Katika tukio hili, Balogun hakufanya lolote kati ya hayo. Hakumzuia kipa kuona mpira wala hakumzuia kuucheza. Kwa hiyo, uwepo wake haukuwa sababu ya kufuta bao.

Hitimisho: Bao la Alex Freeman lilikuwa halali, na VAR ilifanya uamuzi sahihi wa kuliruhusu.

Canada v Qatar

Mwamuzi: Cristian Garay

VAR: Juan Lara

Dakika ya 33

Tukio: VAR ilibadilisha uamuzi; penalti ikageuzwa kuwa mpira wa adhabu nje ya eneo la penalti na mchezaji wa Qatar akapewa kadi nyekundu baada ya mapitio.

Kilichotokea:

Beki wa Qatar, Homam El Amin, alimwangusha mshambuliaji wa Canada Tajon Buchanan alipokuwa anaelekea kufunga bao la wazi (DOGSO). Mwanzoni mwamuzi alitoa penalti kwa Canada na kadi ya njano kwa El Amin.

Baada ya VAR kuangalia tukio hilo, ilibaini kuwa kosa lilifanyika nje ya eneo la penalti, hivyo ikaishauri mechi ibadilishwe kuwa mpira wa adhabu wa moja kwa moja na El Amin apewe kadi nyekundu.

Mapitio ya VAR

Kwa VAR huu ulikuwa uamuzi rahisi. Marudio ya video yalionyesha wazi kuwa faulo ilifanyika nje ya eneo la penalti. Faida kubwa ya VAR ni uwezo wa kusimamisha picha ili kubaini sehemu halisi ambayo kosa lilifanyika, jambo ambalo ni gumu kwa mwamuzi kutambua kwa kasi ya mchezo.

Uamuzi

Mwamuzi alieleweka kwa kutoa penalti na kadi ya njano kwa sababu tukio lilikuwa karibu sana na mstari wa eneo la penalti, huku Buchanan akiangukia ndani ya boksi.

Hata hivyo, VAR ilifanya uamuzi sahihi kwa kubadili penalti kuwa mpira wa adhabu nje ya eneo na kubadili kadi ya njano kuwa nyekundu. Hakukuwa na haja ya mwamuzi kwenda kuangalia skrini kwa sababu huu ulikuwa uamuzi wa kisheria unaotokana na ukweli wa mahali kosa lilipotokea.

Sheria mpya ya "double jeopardy" inaeleza kuwa mchezaji anayefanya kosa la kuzuia nafasi ya wazi ya kufunga nje ya eneo la penalti anatakiwa kupewa kadi nyekundu, kwa sababu timu iliyoshambulia inapoteza nafasi kubwa ya kufunga ambayo isingefidiwa kama ilivyo kwa penalti.

Dakika ya 51

Tukio: VAR ilibadilisha kadi ya njano ya mchezaji wa Qatar, Assim Omer Madibo kuwa kadi nyekundu.

Kilichotokea

Madibo alimchezea faulo Ismael Kone wa Canada katika tukio ambalo mwanzoni lilionekana la kawaida. Mwamuzi alimpa Madibo kadi ya njano.

Baadaye ilibainika kuwa Kone alikuwa amevunjika mguu kutokana na tukio hilo.

Mapitio ya VAR

Baada ya kuangalia marudio ya video, VAR iliona kuwa kulikuwa na mguso wa pili kutoka kwa Madibo uliosababisha mguu wa Kone kuvunjika wakati mguu wake ulikuwa umeshikamana ardhini katika hali ya hatari.

VAR ilimweleza mwamuzi kilichotokea na kumpendekezea abadili kadi ya njano kuwa nyekundu. Mwamuzi alikubali bila kwenda kutazama skrini ya pembeni.

Uamuzi

Kwa mwamuzi au VAR, kuona mchezaji amelala chini akiwa amevunjika mguu ni jambo gumu sana, hasa kama tukio lenyewe lilionekana la kawaida kwa kasi ya mchezo.

Ingawa mguso wa pili wa Madibo ulisababisha jeraha kubwa, anaweza kujihisi kuwa hakubahatika kupewa kadi nyekundu, kwani adhabu hiyo ilionekana kutegemea zaidi matokeo ya tukio (jeraha) kuliko ukali wa faulo yenyewe.

Huenda kukawa na mjadala kuhusu mwamuzi kubadili kadi bila kwenda kuangalia skrini, lakini itifaki za VAR zinaruhusu hilo katika mazingira maalumu, na waamuzi waliona tukio hili lilitimiza masharti hayo.

England v Croatia

Mwamuzi: Clement Turpin

VAR: Jerome Brisard

Dakika ya 9

Tukio: Penalti kwa England.

Kilichotokea:

Luka Modric alipokuwa akijaribu kuondoa mpira ndani ya eneo lake la penalti, Noni Madueke aliingiza mwili wake mbele ya mpira, hivyo Modrić akampiga Madueke badala ya kuupiga mpira.

Mwamuzi alitoa penalti kwa England.

Baadaye, Harry Kane alipiga penalti hiyo lakini ikazuiwa na kipa Dominik Livakovic. VAR ikaingilia kati na kuamuru penalti irudiwe.

Mapitio ya VAR

VAR ilithibitisha haraka kuwa penalti ilitolewa kwa usahihi.

Baada ya Kane kukosa penalti ya kwanza, VAR iligundua kuwa:

Kipa Livakovic alikuwa ametoka mbele ya mstari wa goli kabla mpira haujapigwa.

Beki Josko Gvardiol alikuwa ameingia ndani ya eneo la penalti mapema na baadaye akahusika moja kwa moja katika hatua ya pili ya mchezo baada ya kipa kuokoa mpira.

Kutokana na ukiukaji huo, penalti ikaamriwa irudiwe.

Uamuzi

Mwamuzi alifanya uamuzi sahihi kutoa penalti, na VAR pia ilifanya kazi sahihi kuuthibitisha.

Vilevile, kuamuru penalti irudiwe kulikuwa sahihi na hakukuwa na haja ya mwamuzi kwenda kuangalia skrini kwa sababu ulikuwa ni uamuzi wa moja kwa moja unaotokana na sheria.

Sheria hii imebadilika hivi karibuni. Kwa sasa, wachezaji wa uwanjani wanaadhibiwa kwa kuingia mapema ndani ya eneo la penalti iwapo tu wanahusika katika hatua ya pili ya mchezo baada ya penalti kuokolewa. Zamani, kuingia mapema pekee kulitosha kuadhibiwa hata kama mchezaji hakuhusika tena kwenye mchezo.